
ประเทศไทยมีประชากรแรงงานประมาณ 40.1 ล้านคน โดยมีเพียงร้อยละ 47.7 ที่อยู่ในการจ้างงานในระบบ ขณะที่มากกว่าร้อยละ 52.3 ทำงานนอกระบบโดยไม่ได้รับการคุ้มครองแรงงานและประกันสังคมอย่างเต็มที่ ข้อมูลของ WIEGO ปี 2567 ยืนยันว่าในระดับประเทศ การจ้างงานนอกระบบสูงถึงร้อยละ 65 ของการจ้างงานทั้งหมด ผู้หญิงมีประมาณ 10 ล้านคนจากผู้ทำงานอิสระ 20 ล้านคนในเศรษฐกิจนอกระบบ เอกสารข้อมูลฉบับนี้มุ่งเน้นกรอบแรงงานเชิงโครงสร้างที่ใช้กับแรงงานไทยทั้งในระบบและนอกระบบ สำหรับแรงงานข้ามชาติ ซึ่งสถานะการพำนักผูกกับการจ้างงานและเผชิญอุปสรรคทางกฎหมาย ทางปกครอง และเชิงโครงสร้างที่แตกต่าง โปรดดูเอกสารข้อมูลคู่กันว่าด้วยสิทธิของแรงงานข้ามชาติในประเทศไทย
ในการทบทวนรอบที่ 3 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2564 ประเทศไทยได้รับข้อเสนอแนะอย่างน้อย 20 ข้อที่เกี่ยวกับสิทธิแรงงานและผู้ใช้แรงงาน โดยรับไว้พิจารณา 17 ข้อ ข้อเสนอแนะสำคัญที่ยังไม่ได้ปฏิบัติ ได้แก่ การให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 (เสรีภาพในการสมาคม) ฉบับที่ 98 (การเจรจาต่อรองร่วม) ฉบับที่ 131 (การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ) ฉบับที่ 183 (การคุ้มครองการคลอดบุตร) และฉบับที่ 189 (แรงงานทำงานบ้าน) แผนปฏิบัติการแห่งชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (2562-2565) หมดอายุโดยไม่ได้ให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพสำหรับแรงงานนอกระบบ และแผนปฏิบัติการแห่งชาติฉบับที่สองยังหยุดชะงัก ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบยังไม่ได้ตราเป็นกฎหมาย
การประเมินนี้แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยปฏิบัติตามข้อเสนอแนะรอบที่ 3 ได้เพียงบางส่วนในจำนวนเล็กน้อย และล้มเหลวอย่างต่อเนื่องในการปฏิบัติตามข้อเสนอแนะส่วนใหญ่ การแก้ไขพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานปี 2568 ขยายวันลาคลอดจาก 98 เป็น 120 วัน กำหนดวันลาเพื่อเลี้ยงดูบุตรสำหรับบิดา 15 วันโดยได้รับค่าจ้าง (มีผลตั้งแต่วันที่ 7 ธันวาคม 2568) และวันลาเนื่องจากมีประจำเดือนหนึ่งวัน แต่แรงงานนอกระบบยังถูกกีดกัน ระบบเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างภาคบังคับ ซึ่งเลื่อนจากเดือนตุลาคม 2568 มีกำหนดเริ่มในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 สำหรับนายจ้างที่มีลูกจ้างในระบบตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ในพื้นที่จริง แรงงานในระบบยังเผชิญการโกงค่าจ้างและการใช้กระบวนการล้มละลายโดยมิชอบ แรงงานนอกระบบ 21 ล้านคน (ร้อยละ 65 ของการจ้างงานทั้งประเทศ) ยังคงถูกกีดกันเชิงโครงสร้างจากการคุ้มครองทางสังคมที่เท่าเทียม และงานบริการทางเพศยังเป็นความผิดอาญา ทั้งที่ข้อสังเกตเชิงสรุปของคณะกรรมการ CEDAW ต่อประเทศไทย (2568) เรียกร้องให้ยกเลิกโทษทางอาญา (สำหรับสถานการณ์เฉพาะของแรงงานชนเผ่าพื้นเมือง โปรดดูเอกสารข้อมูลคู่กันว่าด้วยสิทธิของชนเผ่าพื้นเมือง สำหรับผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีและผู้ใช้ยาเสพติดในการจ้างงาน โปรดดูเอกสารข้อมูลคู่กันว่าด้วยสิทธิของ PLHIV และ PWUD)
.png)