
อ้างอิงข้อมูลในเดือนมกราคม 2567 ประเทศไทยมีแรงงานข้ามชาติที่ขึ้นทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย 3,143,120 คน คิดเป็นร้อยละ 7.2 ของกำลังแรงงานทั้งประเทศ และมีส่วนสร้าง GDP ร้อยละ 4.3 ถึง 6.6 โดยร้อยละ 44 เป็นผู้หญิงและร้อยละ 56 เป็นผู้ชาย ประมาณการว่ามีผู้อาศัยที่ไม่ใช่คนไทยทั้งหมดมากกว่า 5.3 ล้านคน ส่วนใหญ่มาจากเมียนมา กัมพูชา สปป.ลาว และเวียดนาม ทำงานในภาคส่วนที่ค่าจ้างต่ำและใช้ทักษะต่ำเป็นหลัก การพำนักอาศัยของแรงงานข้ามชาติในประเทศไทยผูกติดโดยตรงกับการจ้างงานผ่านขั้นตอนทางปกครองที่ซับซ้อน และอุปสรรคด้านภาษาทำให้ความพึ่งพิงนี้รุนแรงขึ้น เพราะแรงงานจำนวนมากไม่สามารถดำเนินการขึ้นทะเบียนได้หากไม่มีนายหน้าหรือนายจ้าง
ในการทบทวนรอบที่ 3 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2564 ประเทศไทยได้รับข้อเสนอแนะสามข้อเกี่ยวกับการให้สัตยาบันอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานข้ามชาติและสมาชิกในครอบครัว (ICRMW) โดยรับไว้พิจารณาสองข้อและรับทราบหนึ่งข้อ และได้รับข้อเสนอแนะห้าข้อที่กล่าวถึงสิทธิของแรงงานข้ามชาติโดยตรง ซึ่งรับไว้พิจารณาทั้งหมด พร้อมให้คำมั่นว่าจะ “ตรากฎหมายเพื่อคุ้มครองแรงงานข้ามชาติจากการล่วงละเมิดและการแสวงประโยชน์” อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังไม่ได้ให้สัตยาบัน ICRMW อนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 หรืออนุสัญญา ILO ฉบับที่ 98 และยังไม่ได้ตรากฎหมายว่าด้วยสิทธิของแรงงานข้ามชาติโดยเฉพาะ ข้อสังเกตเชิงสรุปของคณะกรรมการ CEDAW ปี 2568 เรียกร้องให้ประเทศไทยขจัดอุปสรรคทางกฎหมายและทางปกครองที่จำกัดการเข้าถึงสิทธิแรงงานของแรงงานข้ามชาติ
การประเมินนี้แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยไม่ได้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะรอบที่ 3 ที่เกี่ยวกับแรงงานข้ามชาติส่วนใหญ่ สถานะทางกฎหมายของแรงงานข้ามชาติถูกกำหนดโดยมติคณะรัฐมนตรีเฉพาะกิจที่ออกในระยะเวลากระชั้นชิด แทนที่จะเป็นรอบตามกฎหมายที่คาดการณ์ได้ ระบบ e-WorkPermit ที่เริ่มใช้เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2568 ทำให้แรงงานข้ามชาติมากกว่าหนึ่งล้านคนเสี่ยงตกอยู่ในสถานะไม่มีเอกสาร กระทรวงสาธารณสุขยอมรับในเดือนสิงหาคม 2568 ว่ามีการออกใบรับรองแพทย์ปลอมให้แรงงานข้ามชาติ 200,000 ถึง 300,000 ฉบับ โดยภาคประชาสังคมบันทึกว่ามีผู้ได้รับผลกระทบสูงถึง 400,000 คน การยึดเอกสารโดยนายจ้าง การขัดหนี้ และการถูกกีดกันจากการคุ้มครองทางสังคมในเชิงโครงสร้างยังคงอยู่ เอกสารข้อมูลฉบับนี้มุ่งเน้นมิติเฉพาะของแรงงานข้ามชาติ (สำหรับกรอบแรงงานทั่วไปที่เกี่ยวกับแรงงานในระบบและนอกระบบ โปรดดูเอกสารข้อมูลคู่กันว่าด้วยสิทธิแรงงานในประเทศไทย: งานที่มีคุณค่า ค่าจ้างที่เพียงพอต่อการดำรงชีพ และการคุ้มครองทางสังคมสำหรับแรงงานทุกคน)
.png)