🧠 ชวนเข้าใจความรุนแรงของพฤติกรรม 'Gaslighting' หรือกลวิธีควบคุมทางจิตใจ
- Manushya Foundation
- Mar 6, 2025
- 1 min read

✍️ "มาทำความเข้าใจกันว่าแก๊สไลท์คืออะไร และมันถูกใช้เป็นอาวุธทางจิตวิทยาได้อย่างไรในปี 2025 ที่โลกออนไลน์และโซเชียลมีเดียกลายเป็นพื้นที่หลักของการสื่อสาร การบิดเบือนความจริงและควบคุมความรับรู้ของผู้อื่นไม่ได้จำกัดแค่ในความสัมพันธ์ส่วนตัวอีกต่อไป แต่ยังถูกใช้ในเชิงโครงสร้าง ทั้งในระดับสังคม การเมือง และวัฒนธรรม เราจะมาแยกแยะให้ชัดเจนว่ากลยุทธ์นี้ทำงานอย่างไร และเราจะรับมือกับมันได้อย่างไรในยุคที่ข้อมูลล้นหลามแต่ความจริงกลับถูกทำให้พร่าเลือน
🔥 Gaslighting ถูกนิยามว่าเป็น “การบังคับและควบคุมทางจิตใจเป็นระยะเวลายาวนาน ซึ่งส่งผลให้เหยื่อตั้งคำถามกับความคิดของตัวเอง ความเป็นจริง หรือแม้แต่ความทรงจำ…” พูดง่ายๆ Gaslighting จะทำให้เราคิดแล้วคิดอีกกับความจริงที่เรารับรู้ และเป็นเหตุให้เราเชื่อว่า ‘เรานี่แหละคือฝ่ายผิด’ ทั้งที่ความจริง เราอาจกำลังถูกกระทำความรุนแรงโดยคนรัก
📌 สิ่งสำคัญเกี่ยวกับกลไกทางจิตใจประเภทนี้คือมันมีความละเอียดอ่อนมาก และประกอบไปด้วยหลากหลายแง่มุมที่ทำให้เราไม่รู้ตัวว่าเรากำลังโดนปั่นหัวหรือควบคุมอยู่ นอกจากนี้ ด้วยเพราะความรุนแรงในความสัมพันธ์มักเกิดกับผู้หญิงมากเป็นพิเศษ Gaslighting จึงทำงานโดยอาศัยอำนาจที่ไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศในความสัมพันธ์ และภาพจำด้านลบเกี่ยวกับผู้หญิง
🧠 ชวนเข้าใจความรุนแรงของพฤติกรรม 'Gaslighting' หรือกลวิธีควบคุมทางจิตใจ
🔻 นี่คือสัญญาณบางส่วนว่าเรากำลังถูก Gaslight
🚩 อารมณ์หรือความรู้สึกของเราถูกทำให้เป็นเรื่องเล็ก ⚡เวลาที่เราสื่อสารความต้องการหรือความกังวลเกี่ยวกับความสัมพันธ์ ฝ่ายผู้กระทำจะตอบกลับแนวว่า “คิดมากไปเอง” “ทำไมต้องใช้อารมณ์ขนาดนี้?” “อย่าบ้าได้ไหม”
🚩 ไม่ยอมรับความจริง และสร้างเรื่องใหม่ขึ้นมาแทน ⚡️ถ้าเรายกตัวอย่างเหตุการณ์ที่เขาเคยทำร้ายร่างกายเรา เขาอาจจะพยายามโน้มน้าวเราว่าเรื่องนั้นไม่เคยเกิดขึ้น
🚩 ปฏิเสธความรับผิดชอบ และโยนความผิดมาให้เราแทน ⚡️”ที่ฉันนอกใจเธอ ก็เพราะเธอไม่มีเวลาให้ฉันนั่นแหละ”
🚩 แฝงการปั่นหัวไว้ภายใต้คำว่า “รัก”⚡️”เธอก็รู้นิว่าฉันรักเธอมากขนาดนั้น ฉันไม่มีทางทำร้ายเธอแบบนั้นหรอก”
🚩 เบี่ยงเบนความสนใจไปเรื่องอื่น ไม่ยอมพูดถึงปัญหา
🌧 โดยปกติแล้ว Gaslighting มักถูกหยิบมาใช้เพื่อปกปิดหรือเปิดทางให้กับพฤติกรรมอื่นๆ ในความสัมพันธ์ที่รุนแรงหรือทำร้ายจิตใจ เช่น การไม่ใส่ใจ การนอกใจ หรือแม้แต่การทำร้ายร่างกาย ซึ่งหาก Gaslighting ซึ่งนับเป็นความรุนแรงทางจิตใจรูปแบบหนึ่งเกิดขึ้นยาวนานติดต่อกัน อาจทำให้ผู้ถูกกระทำรู้สึกว่าตัวเองไม่มีค่า ตั้งคำถามกับการตัดสินใจของตัวเองตลอดเวลา และนำไปสู่ปัญหาด้านสุขภาพจิต เช่น ซึมเศร้า หรืออาการวิตกกังวล
#WeAreManushyan ♾ Equal Human Beings
✊ มูลนิธิมานุษยะยืนหยัดต่อต้านความรุนแรงในความสัมพันธ์ ซึ่งรวมถึงความรุนแรงทางด้านจิตใจด้วย การเดินออกจากความสัมพันธ์ที่ทำร้ายเราไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะฉะนั้น หากรู้ตัวว่าอาจกำลังเผชิญกับการถูก gaslight อยู่ อาจเริ่มจากการต้องเชื่อในการกระทำมากกว่าคำพูด และถ้ารู้สึกว่าจิตใจถูกกระทำอย่างหนัก ต้องขอความช่วยเหลือจากคนที่ไว้ใจได้ หรือผู้เชี่ยวชาญ ในขณะเดียวกัน สังคมโดยรวมยังต้องให้ความรู้การศึกษาเพื่อป้องกันความรุนแรงในครอบครัวตั้งแต่ต้นเหตุ และต่อต้านความไม่เท่าเทียมทางเพศในทุกพื้นที่
🔗 อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้...
อ่านเอกสารข้อเท็จจริง 'ผู้หญิงที่ต้องตกอยู่ภายใต้ความรุนแรงของผู้ชายในความสัมพันธ์ใกล้ชิด': https://www.manushyafoundation.org/thailand-third-upr-cycle-factsheet-women-who-are-subjected-to-male-violence
อ่านรายงาน CEDAW ภาคประชาสังคม: https://www.manushyafoundation.org/joint-civil-society-cedaw-report
#ความรุนแรงในครอบครัว #ชายเป็นใหญ่ #ปิตาธิปไตย #เฟมินิสม์ #GenderBasedViolence #IntimatePartnerViolence #DomesticViolence #SexualViolence #Feminism #Patriarchy #Feminist #BreakTheBias #GenderEquality #Equality #HumanRights #Sexism #Misogyny #WomenLeaders
.png)